Mentor vs. Mezzo


Eric de Boer | 15 november 2007 | Fotografie Eric de Boer | DALI

Soms biedt een auteurschap voor een hifi-magazine leuke en spannende uitdagingen. Mijn hoofdredacteur vroeg me of ik interesse had om een primeur voor Nederland te schrijven. Het ging om de nieuwe lijn luidsprekers van het Engelse Mordaunt-Short, de Mezzo serie. Maar wellicht was het nog leuker om de speaker eens te vergelijken met een speaker uit een andere prijsklasse? Laat maar komen, was meteen mijn reactie! Het werden de MENTOR 5 van het Deense DALI. Een uitdaging!


Eerlijk

Wetende dat je een nieuwe speaker in huis krijgt, zorg je als recensent voor de meest gunstige, maar eerlijke testomstandigheden. Nieuwe luidsprekers dienen allereerst in te spelen, diverse verschillende plaatsingen worden uitgeprobeerd en de afstanden tot de achterwand, de luisteraar en tot elkaar worden op alle mogelijke manieren beproefd. Als eerste arriveerde een set Mezzo 6 luidsprekers van Mordaunt-Short. Een flinke verschijning. Met een meter hoogte en twintig kilogram per stuk geen kleine jongens. Deze tweeenhalf-weg weergevers vormen de top van een nieuwe serie luidsprekers van Mordaunt-Short, die al 40 jaren luidsprekers bouwen. De door importeur Marantz Europe verstrekte Mezzo 6 zijn weliswaar nog testmodellen, maar voor de zekerheid laat ik ze flink inspelen. Vanaf het begin dat ze mijn luisterruimte sieren geven de Mezzo 6 een eigen geluid weer. De Performance lijn heeft duidelijk haar invloeden gehad op deze speakerserie. Zo vinden we de Continous Profile Cone technologie terug in de drivers, die zijn afgewerkt met geanodiseerd lichtgewicht aluminium en subconussen. Ook de hoge tonen worden weergegeven volgens een ontwerp uit de Performance serie: de Aspired Tweeter Technology.

De tweeter bevindt zich in een akoestisch verantwoorde aparte behuizing, die alleen kan “ademen” door strategisch naar de bovenzijde geplaatste buisjes. De tweeter zelf is een aluminium dome-tweeter met vloeistofkoeling en –demping, uit eigen stal. Verder is de behuizing aan de binnenzijde gedempt en loopt conisch naar binnen, om eventuele staande golven te kunnen elimineren, waar volgens de fabrikant de traditionele speakerkasten last van kunnen hebben. Dit wordt ook ondersteund door aparte verstevigde ophangingstructuren en geluiddempende driverbaskets. Een bi-wire aansluiting, twee basreflexpoorten, afneembare grilles en spikes zijn ook aanwezig. De speakers hebben een impendantie van 4 tot 8 ohm bij een gevoeligheid van 89 dB. Het frequentiebereik loopt van 38 tot 22.000 Hz, met scheidingsfilters op 200 en 3.200 Hz. De prijs ligt op 599 euro per stuk. Na veel verplaatsen kom ik tot de conclusie dat de speakers het beste klinken –in mijn luisterruimte – met een lichte indraai naar de luisteraar toe en zo’n 50 centimeter van de achterwand af, de afstand tussen de speakers kleiner dan de afstand tot de luisteraar.

Een week later arriveren de DALI’s. Tijdens het uitpakken van de speakers valt meteen het ranke voorkomen op, in vergelijking met de Mezzo 6 is de MENTOR 5 een stuk smaller en twaalf centimeter minder hoog. Ook valt de luxere afwerking op, de vergulde speakeraansluitingen met kunststof afwerking oogt zeer luxe alsmede de grille die een stuk steviger aandoet dan die van de Mordaunt-Shorts. Logisch, met een bijna dubbele prijskaart van 1249 euro per stuk. Frappant is wel de aparte aanduiding op de weergevers welke van de twee bedoeld is voor het rechter dan wel het linker kanaal. DALI werkt de speakers niet alleen met de hand af, maar zorgt ook voor een match tussen links en rechts, dit gebeurt volgens metingen en hoortests in de fabriek. Bekende technieken van de Euphonia-, IKON- en HELICON series van deze fabrikant zijn geïmplementeerd in de MENTOR line-up. De afgeronde vormen van de voor- en achterkant, de hybride tweeter bestaande uit een geweven dome tweeter van textiel en een aparte magnetostatische membraantweeter voor de allerhoogste tonen, verzonken in een aparte aluminium module die op de platte, afstaande zilverkleurige baffle gemonteerd is.

Deze hybride tweeter is dus voorzien van een twee aparte scheidingsfilters op 3.000 Hz voor het “gewone” hoog en 12.000 Hz voor die allerhoogste tonen. Dit levert meer zuiverheid, spreiding en vooral veel plaatsingsvoordeel voor de MENTOR´s. Ook de woofers hebben die bekende houtkleur die de Denen al tijden gebruiken; een vermenging van papier met houtvezels. De onderste van de twee levert het laag en midden samen, een wisselfilter zorgt voor alles boven de 800 Hz voor de tweede conus. De kasten zijn vervaardigd uit zeer stevig hout varierend van 19 tot 28 mm dikte. De afwerking van alle houten delen is zoals het de Deense handwerkers betaamt; oerdegelijk en sterk met een fijne fineerlaag. Zelfs de aparte baffle is met een elastische lijmsoort op de gebogen voorkant bevestigd, om zo min mogelijk resonanties in de hand te werken. Intern is er veel versteviging in de vorm van dwarsbalken en genoeg demping. De scheidingsfilters zelf zijn direct achter de aansluitingen van de speakerkabels geplaatst. Volgens de fabrikant heeft de MENTOR 5 een weerstand van 6 ohm bij een gevoeligheid van 88 dB (2.83V/1m). Het frequentiebereik ligt tussen 42 en 34.000 Hz (+/- 3 dB). Qua gewicht zijn ze een stuk lichter dan de Mezzo 6 met 13,5 kilo per stuk. De in hoogte instelbare spikes zorgen voor ontkoppeling en voor kwetsbare vloeren levert DALI met vilt afgewerkte bijpassende schotels mee. Ook de MENTOR´s krijgen een flinke inspeelperiode, waarna ik het plaatsen nauwkeuriger ga nemen. Hoewel de DALI’s een grote mate van plaatsingsgemak kennen, kom ik toch uit op een breedte die gelijk is aan de luisterafstand, ofwel een gelijkbenige driehoek. Hoewel DALI zelf adviseert om de speakers recht naar voren te plaatsen, adviseer ik u om dit wel aan te passen aan de gebruikte luisterruimte. In mijn situatie heeft de fabrikant gelijk. De afstand tot de achterwand is uiteindelijk 80 centimeter, mede door de achterop geplaatste baspoort.

Dali Mentor 5 en Mordaunt Short Mezzo 6 beluisterd

Matchen

De eerlijkheid gebiedt mij u te moeten melden dat ik enige moeite heb gehad om de juiste combinatie te vinden tussen versterking en beide luidsprekers. Hoewel de gevoeligheid van de twee paar speakers anders doet vermoeden, heeft vooral de Mordaunt-Short Mezzo 6 meer moeite gehad om te matchen met versterking dan de DALI’s dat hadden. De keuze viel uiteindelijk op mijn eigen Denon AVR3803 ter voorversterking in combinatie met een gemodificeerde Rotel RB1070 eindversterker. Ik had ook de beschikking over een Advance Acoustic MAA 405 eindversterker en een geïntegreerde NAD C320BEE, die een vriend mij tijdens zijn vakantie had uitgeleend en in een later stadium een Sony STR-DA3300ES receiver. Eerstgenoemde combinatie is toch het beste qua prestaties op beide speakers en wordt verbonden met een W&M LS-02 speakerkabel. Als bron dienen een Denon DVD2900 multi speler en een Bluenote Piccolo draaitafel, een Goldring EroicaLX MC element op de B5 arm en voorversterkt door mijn Bluenote Phono1. De rest van de set vindt u zoals gebruikelijk onderaan deze recensie.

Luisteren

Natuurlijk zit er verschil tussen twee merken luidsprekers en zeker als het om verschillende prijsklassen gaat. Een eerlijke vergelijking gaat in die zin dan ook alleen maar op, als je als recensent zorgt voor een zijnsoordeel gebaseerd op de klasse waarin een weergever of component speelt. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat een dergelijke luistervergelijking niet op zou gaan, het biedt de luisteraar en hopelijk u als lezer enige houvast om een goed beeld te krijgen wat een component of speaker juist wél kan. De vergelijking is als volgt uitgevoerd, iedere track wordt afgespeeld waarna direct de speakerkabel wordt aangesloten op de andere weergever en dezelfde track wordt herhaald.

Ik trap af met LP, de formatie Air. Op het uit 1998 stammende album “Moon Safari” staat de track La femme d’argent. Het verschil is best groot te noemen. De Mezzo 6 brengt een helder “in your face” beeld van deze electronische muziek, het hoog analytisch, het midden een tikje aangedikt en een strak laag. Het geluidsbeeld wordt vooral naar boven toe uitgestrekt, dit wijd ik aan de tweetertechnologie. De breedte en diepte zijn aanwezig, maar niet groots. De DALI’s voegen daarentegen een groot stuk diepte en breedte toe aan de track, bassen zijn voller en lijken zelfs van achter de speakers vandaan te komen. Een tikje warmte maakt het geheel aangenaam en toegankelijk, en de membraantweeter lijkt nét dat beetje meer uit de groeven van mijn LP weer te kunnen geven. Over naar een andere muziekstijl leg ik Mozart’s Vioolconcert in D-Major (K-211) op een DMM-persing van Decca op mijn draaiplateau. Het Andante speelt op de MENTOR 5 met de grootste eenvoud. Zuchtjes vanuit de zaal en van de musici zelf zijn hoorbaar en de brede stage wordt vol uitgestrekt voor en om de luisteraar heen. De Mordaunt-Shorts hebben niet die verfijning qua diepte, maar wel een voller middenhoog, wat bij viool niet onverdienstelijk werkt. Hoewel af en toe de plaatsing wat rommelig over kan komen bij een hogere volumestand. Dit had ik al eerder ontdekt tijdens de tv-uitzending van BBC’s Last night of the Proms.

De laatste LP van deze test, uitgebracht op 180 grams Simply Vinyl, is “Hell freezes over” van de Eagles. Hotel California is nog steeds een favoriet in deze semi-akoestische uitvoering en de Mezzo 6 geeft het intro genoeg push. Wel duidelijk zijn de s-klanken die ietwat metalig naar voren komen. Het lijkt alsof het middengebied bij deze speaker wat meer geprononceerd is. Met de klank van de gitaren en de percussie is niets mis. Terug op de MENTOR 5 krijg je meer verfijning en meer breedte, wat het live gevoel van deze opname alleen maar benadrukt. Overstappend op digitale media leg ik de onlangs uitgebrachte 20th anniversary edition van Jennifer Warnes’ “Famous blue raincoat- songs of Leanard Cohen” in de lade van mijn speler. Dit vanaf de originele tapes geremasterde juweeltje van een cd herbergt de kracht van Jennifers stem en een geweldige sound en raad ik u absoluut aan. De titeltrack komt vol uit de DALI’s, de saxofoon klinkt natuurlijk en Jennifer staat voor je alsof ze een privévoorstelling uitvoert. Het geheel klinkt homogeen en toegankelijk, hoewel dit iets afneemt bij de laagste volumestanden. De Mordaunt-Shorts zorgen weliswaar voor een mindere stage, maar meer hoogte in het geluidsbeeld. De snelheid is goed en afgezien van een tikje kleuring in het stemgebied en de tonen van de stringbass in dit nummer blijft het geheel wel toegankelijk. Op dvd speel ik vervolgens de stereo-track van Kane’s Where do I go now. Het intieme van deze registratie op “February” komt goed voort uit de Mezzo 6. Helder, het laag prettig maar helemaal niet overheersend en vol snelheid worden de kunsten van Dinand en consorten mij voorgeschoteld. Het tikkeltje kleuring in het middenhoog doet de saxofoon meer naar voren treden. Over de MENTOR 5 klinkt de track een stuk voller, ik ervaar meer de driedimensionale werking in het geluid. De klank van de vleugel is vol maar heel natuurlijk, de stem klinkt natuurlijk en warm, het hoog is uitermate verfijnd. Toch een groot verschil.

Dali Mentor 5 vs. Mordaunt Short Mezzo 6, conclusie

Conclusie

Zoals eerder aangegeven is een dergelijke vergelijking moeilijk te maken. Meewegend dat de Mordaunt-Short Mezzo 6 luidsprekers die ik ter beoordeling heb gekregen geen eindfabrikaat zijn maar prototypes en dat de prijskaart van de MENTOR 5 dubbel zo hoog is een beoordeling per speaker.

Mordaunt-Short zet met de Mezzo 6 veel luidspreker neer voor het geld. En hoewel de middentonen bij de door mij geteste prototypes iets te veel geprononceerd zijn en de speaker wat lastig te matchen is, zal deze een vooral jeugdig publiek met dito muzieksmaak wellicht aanspreken. Gezegd moet worden dat deze speaker in home theater opstelling door zijn tonale eigenschappen een stuk toegankelijker is dan enkel bij stereogebruik. Wellicht is het ook daarom dat de fabrikant bijpassende surround speakers leverbaar heeft. Eventuele toekomstige luisteraars zullen goed moeten kijken of hun eigen componenten matchen met deze weergevers. Heeft uw set een erg heldere klank, dan kan het geheel wat te analytisch of te helder overkomen, met luistermoeheid tot gevolg. Uw dealer zal u hierover goed kunnen informeren.

DALI biedt met de op één na grootste telg uit de MENTOR familie een ontzettend gemakkelijke en toegankelijke luidspreker. Af en toe klinkt de MENTOR 5 een tikkeltje warm en bij lage volumestanden mis ik soms wat kracht, maar de mate van muziek weergeven levert zo veel plezier op, dat de verkoopprijs niet alleen meer dan gerechtvaardigd is, maar zelfs goedkoop te noemen valt. Of je nou opera, jazz of metal draait, de MENTOR 5 blijft overeind. Dit neigt heel erg naar high end. Een grote aanrader!

Mordaunt-Short Mezzo 6: 599 euro/ stuk
Ga voor meer informatie naar de Mordaunt Short website

DALI MENTOR 5: 1249 euro/ stuk
Ga voor meer informatie naar de AND Benelux website

 

Gebruikte Hardware: 

Analoog

Bluenote Piccolo mkII Bluenote B5 mkII Titanium arm Goldring Eroica LX Moving Coil element

Digitaal

Denon DCD725 cd-loopwerk Denon DVD2900 DVD-Video/ Audio/ SaCD loopwerk Sony RDR-GX3s Dvd-recorder Samsung DCB-9401R DVB-tuner

Versterker

Denon AVR-3803 Rotel RB-1070 Bluenote Phono1 mkII met AS modificatie

Luidsprekers

Mordaunt-Short Mezzo 6 DALI MENTOR 5 Monitor Audio Monitor3 Cherrywood (achterluidsprekers) Infinity HCS-center (centerluidspreker) JBL LX-2000 subwoofer (gemodificeerd)

Stroom, kabels en accessoires

Kemp Power Source netfilter DIY stekkerblok Audio Selectief L100, Monster M-850i, M-600 en ProfiGold PGV Interlinks Qed Sub-cable Weber und Maurer LS-01, Qed en Tasker luidsprekerkabels Quadraspire, Vibrapods, Masterbase en Nutters Audio dempers/schotels De Mat van ArtSpeak DIY “Vlechtsneek” stroomkabels Empire meubel